مقایسه فنی رفتار ساختمانهای فلزی و بتنی در برابر بارهای ناشی از انفجار موشک بر مبنای مشاهدات میدانی در جنگ رمضان

*الف مقایسه رفتار مصالح:*

بتن رفتار ترد و شکننده داشته و المانهای اصلی سازه بتنی دارای جرم بالاتری نسبت به سازه فولادی می باشد. این امر منجر به جذب بالاتر انرژی و مستهلک نمودن مقدار بیشتری از انرژی انفجار خواهد شد. از سوی دیگر امکان آسیبهای موضعی و جداشدگی پوسته و یا بخشهایی از المانهای اصلی در سازه بتنی محتمل می باشد. از سوی دیگر فولاد با دارا بودن قابلیت ارتجاعی و شکل پذیری بیشتر و تاب پلاستیک بالاتر، مشمول تغییر شکلهای بیشتری بصورت پلاستیک خواهد بود. در این سازه ها کمانش در المانهای اصلی و تیرهای فرعی در راستای برون صفحه بسیار محتمل بوده و در اکثر انفجارات مشاهده شده است

*ب) پایداری کلی* 

سازه های بتنی با دارا بودن جرم بیشتر و قابلیت جذب و استهلاک بالاتر انرژی معمولا رفتار مناسب تری در برابر موجهای بزرگ انفجار داشته و این در حالی است که در سازه های فلزی شاهد کمانش در المانهای اصلی( ستونها) و نیز کمانشهای خارج صفحه تیرها می باشیم. از سوی دیگر اثرات حرارتی ناشی از انفجار منجر به کاهش شدید ظرفیت باربری المانهای فولادی شده که این امر می توان منجر به خرابی های ثانویه پس ازموج اصلی انفجار باشد. در حالی که ستونها و تیرهای بتنی زمان تاب آوری بیشتری در برابر حرارت دارند. از سوی دیگر اتصالات در سازه های فلزی به عنوان نقاط ضعف تلقی شده و لازم است تا در طراحی ها ملاحظات خاص انفجار صورت گیرد. در بسیاری از انفجارها جدا شدگی تیرها در راستای محور افقی و کمانش تیر در صفحه افقی موازی سطح کف طبقات پس از انفجار مشاهده شده است. 

*ج)شاید بتوان سیستمهای ترکیبی را به عنوان گزینه های مناسب پیشنهاد نمود.* 

سازه های با دیوارهای بتنی پیرامونی و هسته های بتنی که وظیفه مهار و دمپ انرژی انفجار را بر عهده داشته و از سوی دیگر با توجه به سهولت تقویت یا ترمیم المانهای فلزی در قیاس با المانهای بتنی ، از المانهای فولادی می توان به عنوان تیرها و اعضای داخلی فرعی استفاده نمود. در هر حال در انفجار، آسیبهای گسترده در کف ها و جداگردها کاملا قابل انتظار می باشد و راه حل هوشمندانه استفاده از اعضایی است که امکان تعمیر و جایگزینی آن با کمترین میزان تخریب وجود داشته باشد.